Stellenbosch Municipality
Sake-gemeenskap neem voogdyskap van riviere in Stellenbosch

deur Stephanie Nieuwoudt
 
Die Stellenbosch Munisipaliteit het ʼn innoverende en navolgingswaardige vennootskap met plaaslike ondernemers en gemeenskappe gesluit om die langtermyngesondheid van riviere in Stellenbosch te verbeter.

ʼn Aantal privaatmaatskappye en wynlandgoedere is aktiewe lede van die riviervoogdyskap-aksieprogram – wat amptelik as die River Stewardship Action bekend is. Met hierdie inisiatief van die Stellenbosch Munisipaliteit neem lede ‘’voogdyskap” van ʼn bepaalde stuk van die rivier en onderneem hulle om hierdie deel aan die hand van ʼn stel beste praktykmetodologieë te rehabiliteer en te bewaar.

“Die Munisipale Raad het hierdie innoverende vennootskap goedgekeur sodat ons kan probeer om die lewensbelangrike riviere van Stellenbosch te red,” sê mnr Schalk van der Merwe, omgewingsbeplanner van die Munisipaliteit en die dryfkrag agter hierdie inisiatief.

“Riviere is belangrike ekologiese slagare wat die ekologie van die natuurlike habitat verbind en lewe gee. Die riviere van Stellenbosch is allerbelangrik vir die omvattende omgewingsgesondheid van die ekostelsels in die Kaapse Wynland Biosfeerreservaat.”

UNESCO het die Kaapse Wynland Biosfeerreservaat in 2007 op die World Network of Biosphere Reserves gelys. Sodoende is die globale belang van hierdie reservaat bevestig. Die Biosfeerreservaat word onderskryf deur ‘n inter-regering en internasionale ooreenkoms en is deur die Stellenbosch Munisipaliteit en ander relevante nasionale regeringstrukture bekragtig.

Die watergehalte van talle riviere in die groter Stellenbosch munisipale gebied is besonder swak weens onwettige storting in riviere en besoedelde water wat van nywerhede en woongebiede in die riviere invloei. Oorgroeide rivieroewers dra by tot die probleem. Die inisiatief behels die herstel en deurlopende bestuur van die verskillende dele deur die uithaal van indringerplante, die verwydering van algemene vullis, die vestiging van inheemse water- en oewerplante en die stabilisering van oewers om erosie te keer.

Die aksies sal deurentyd onderwerp word aan moniterings- en ouditeringsprosesse om die uitkomste te meet en die proses te verbeter. Die inisiatief sal begin by die riviere wat regstreeks met die dorp Stellenbosch vereenselwig word; die Eerste-, Plankenburg-, Krom- en Blaauwklippen-riviere.

Hierdie inisiatief berus op vrywillige deelname en bou voort op die betrokkenheid en goedgesindheid van die betrokke mense en instelling. Dit bou ook voort op die goeie verhoudinge en samewerking tussen die Munisipaliteit en inisiatiewe soos Wildlands en die Stellenbosch River Collaborative.

Die munisipaliteit het ʼn kort situasieskrif vir ondernemings en ander belangstellendes uitgereik. “Hierdie is ʼn ten volle deelnemende inisiatief en die dokument is oop vir kommentaar,” sê Van der Merwe.
“’n Aantal ondernemings en organisasies het hulle al tot die inisiatief verbind, maar ons hoop dat nog entiteite met ons sal hande vat sodat dit inderdaad ʼn holistiese poging deur die hele gemeenskap is.” Lede sal ook, so ver moontlik, gebruik maak van mense wat as lede van die Uitgebreide Openbare Werkeprogram geregistreer is om die werk te doen. “Die River Stewardship Action is ʼn innoverende manier om die uitdaging van besoedeling aan te spreek. Dit is iets wat ons almal raak,” sê raadslid Conrad Sidego, Uitvoerende Burgemeester van Stellenbosch.

“Elke inwoner het ʼn konstitusionele reg op skoon water, maar besoedelde riviere beïnvloed hierdie reg negatief. Saam met ons vennote kan ons egter baie doen om ons kosbare Biosfeerreservaat te red en water van hoë gehalte te verseker.” Me Charon Marais van die Stellenbosch River Collaborative – ʼn organisasie wat hom daarvoor beywer om die gehalte van die Eersterivier te verbeter – sê sy is trots daarop om by so ʼn “ongelooflike projek” betrokke te wees. “Hierdie inisiatief bou nuwe bande en versterk bestaande bande tussen verskillende gemeenskappe danksy ons gemeenskaplike doel om na ons riviere om te sien,” sê sy. Vir medianavrae: Stephanie Nieuwoudt 083 2978785

2