Stellenbosch Municipality

Into the 21st year of democracy and political freedom, we have enjoyed numerous benefits and new possibilities that came with it.

In the human tradition of celebrating your coming of age at 21 years, we as a nation are also by now developing that sense of a political “coming of age”.

Ons het mondigwording bereik. Ons moet nooit nalaat om hierdie vryhede en voorregte te vier nie. Dis waarna ons vir soveel dekades uitgesien en van gedroom het. Honderde, dalk duisende, het hulle lewens hiervoor opgeoffer.

Maar sal ons van slegs politieke vryheid ‘n menswaardige bestaan kan maak?

Nee!

Die ewe belangrike teenkant van hierdie einste muntstuk, is ekonomiese Vryheid. Dis waarin die finale Vryheid van die grootste deel van ons samelewing en medeburgers opgesluit lê.

Nasionaal en Provinsiaal word daar daagliks oor beleid en planne besin en herbesin. Some met ‘n mate van welkome sukses en waarvan ons hier op plaaslike regeringsvlak ook die vrugte pluk. Daarvoor is ons dankbaar.

Maar hier op straatvlak waar ons burgers woon, werk, leef ook soms net oorleef, is die finale toets van al die grootste transformasieplanne, werkskeppingspogings, behuisingsvoorsiening en veiligheidsmaatreëls wat ons lewenskwaliteit ingrypend moet verander.

Vandaar die enorme druk op elk van ons as raadslid en munisipale amptenaar om daardie beter lewe ‘n werklikheid te maak.

Om dié rede is die inhoud van ons konsepbegroting van so ‘n uiterste belang.

Die verwagtinge is dikwels uitermate hoog en geduldsvlakke uiters laag. En teen hierdie dikwels kritieke uitdaginge moet ons as munisipaliteit, met uiters beperkte middele, die verwagte wonderwerke.

Against this background, we present a draft budget that attempts to address, in a prioritised approach, the multitude of needs to improve quality of life, maintain and improve infrastructure and redress the inequalities of our past. With this in mind, our draft budget can be characterized as a developmental budget.

To do justice to such an approach, we have a serious shortfall of funding, which makes the budget an easy target for criticism.

This is the nature of the challenge.

But, fellow councillors and leaders of this strained society let us be inspired by the words of a former US First lady, Eleanor Rooseveldt, who encouraged the American nation under similar challenging conditions with the following words:

“Do what you can, with what you have, where you are”.

Stellenbosch Munisipaliteit is een van vyf munisipaliteite binne die Kaapse Wynlande Distrik, en Stellenbosch Munisipaliteit is een van die belangrikste rolspelers in hierdie streek. As die tweede grootste “B” munisipaliteit in die Wes-Kaap, is die begroting van die munisipaliteit saamgestel om ekonomiese groei en werkskepping aan te help en te ondersteun.

Vanaf 2000 tot 2013 het die ekonomie van die groter Stellenbosch area met 17,1% gegroei, wat die snelgroeiendste en grootste ekonomie is naas die van die Kaapse metropool. Stellenbosch munisipaliteit het die grootste bruto binnelandse produk per streek van die Kaapse Wynlandse distrik. Volgens Municipal IQ se 2014 verslag is Stellenbosch tweede gelys uit die top tien munisipaliteite vir produktiwiteit. Die Leefbaarheidsindeks vir Wes-Kaapse munisipaliteite het Stellenbosch met 8 uit 10 ook in tweede plek geplaas.

From 2001 to 2011, Stellenbosch had the highest increase in income per person, which is 68% more than the District’s average. Over the same period the municipality’s Gini-coefficient improved from 0.62 to 0.60 which is still marginally worse than the provincial average of 0.58.

Die begroting is een wat moet spreek tot Innovasie en nuwe idees en denke om dienste te lewer en die lewens van die inwoners van Stellenbosch te verbeter. Dit is waarom ek ‘n beroep doen op die inwoners van Stellenbosch om die konsepbegroting te bestudeer deur dit op die munisipaliteit se webblad te besigtig of by julle naaste biblioteek. Inwoners van Stellenbosch moet hulself eerstehands vereenselwig oor hoe en waar die fondse van die munisipaliteit aangewend gaan word vir die volgende finansiële jaar, en ook insette lewer.

The vision of Stellenbosch municipality is to be the Innovation capital of South Africa, and the mission is to deliver cost-effective services that will provide the most enabling environment for civil and corporate citizens.

With this in mind, several Innovation projects are included in the budget that will ensure a difference in the lives of the citizens.

For this reason, Stellenbosch is committed to find innovative ways to address the Transit Oriented Development (TOD) concept. This will be done through the goals of community integration, more efficient urban fabric, better utilisation of investment, better living conditions and more job creation.

Befondsing vir van die projekte wat die TOD moet ondersteun is as volg:

  • R1 miljoen vir voedselsekuriteit, wat die oprig van meer gemeenskap groentetuine onderskryf.
  • R100 000 vir die Behuising Innovasie loodsprojek. Dit sal die Direktoraat van Geintegreerde Menslike Nedersettings in staat stel om na innoverende maniere te kyk om die behuisingsagterstand aan te spreek.

“Special Rating Area” loodsprojek word oorweeg, en sal een van min wees buite die Stad Kaapstad se munispale grense. SRA’s verskaf 'n formele struktuur, waardeur eienaars addisionele maandelikse tariewe vir verbeteringe betaal.

  • Die uitbreiding van openbare WiFi teen R600 000, en om die moontlikheid te ondersoek om deel te word van die Provinsiale Breëband projek. Dit sal beteken dat leerders enn student meer en gratis toegang kan hê om navosring vir take en so meer te doen, sowel as om families, reisigers, toeriste en inwoners van die dorp toegang te gee om internet en gepaardgaande fasiliteite te gebruik.

Beurse ter waarde van R482 900 word beskikbaar gestel vir leerders van inwoners van die groter Stellenboch area. As deel van die pilaar van ‘n waardige lewe is die beginsel dat ‘n goeie opvoeding die grondslag van ‘n waardige lewe. In soortgelyke trant word R3,3 miljoen begroot vir opleiding binne die munisipaliteit. Dit vergelyk gunstig met ander munisipaliteite. Die opleiding van amptenare is noodsaaklik om te verseker dat die munisipaliteit die beste diens lewer en sy mandaat teenoor al die inwoners van die groter Stellenbosch area verrig.

Three more initiatives that will improve our service delivery are:

  • Most of our middle management is currently undergoing the Minimum Municipal Competency training. When they have completed the training this year our staff will be better equipped to deliver services and ensure Clean Governance.
  • The TASK (Tuned Assessment of Skills and Knowledge) process will be finalised this year and its finalisation will put our staff at ease regarding their remuneration levels and our productivity within the organisation should increase.
  • The extension of the Stellenbosch Waste Water Treatment Works has now finally become a reality. The contract has been awarded and it is the largest single project in the municipality’s history. The project will make growth and job creation happen and our Greenest Valley will be protected against sewer pollution.

Alhoewel Stellenbosch in ‘n relatiewe sterk finansiële posisie verkeer, is daar daagliks uitdagings waarmee ons as leierskap en administrasie gekonfronteer word. Terwyl oplossings vir die uitdagings gekry moet word, moet aandag geskenk word aan die kapitaal uitdagings om ontwikkeling te verseker in die area en dienslewering volhoubaar te maak.

Hierdie begroting sal verseker dat die groter Stellenbosch area ekonomies meer sal vooruitgaan, groei en ontwikkel en so meer beleggers en beleggings lok.

Die begroting en die IDP is by alle biblioteke in die groter Stellenbosch area sowel as op die munisipale webblad beskikbaar, en ek moedig weereen die inwoners aan om hulle insette op die begroting en IDP te lewer teen 30 April 2015. Daar word 6 publieke deelname geleenthede geskep tydens April waar die begroting en Geintegreerde Ontwikkelingsplan bespreek sal word. Word deel van die inklusiewe demokratiese en deelnemende proses om te bepaal dat die fondse van die munisipaliteit korrek bestee en aangewend word om die beste volhoubare dienslewering en ekonomiese groei te verseker.

Hierdie is ‘n begroting wat spreek tot werksgeleenthede, sekuriteit en behuising.

This is then what we lay on the table today as a draft and to be commented on by these very people waiting impatiently for the better life.

My colleague, portfolio chair for Finance will deal with more detail when he helps to make his maiden speech on the budget and supported by the CFO, mr Marius Wust.

Saam gevat in ‘n neutedop sien die konsepbegroting soos volg daaruit, in die gees van ‘n ontwikkelingsbegroting.

2